Wanneer is een zwangerschapstest positief?

Als je onlangs onbeschermde seks hebt gehad, ben je misschien zwanger geraakt. Het wachten om te zien of je menstruatie komt of uitblijft, kan stressvol zijn. Je vraagt je misschien af hoe snel je een zwangerschapstest kunt doen.

Zwangerschapstesten zijn het meest betrouwbaar vanaf de dag dat je menstruatie uitblijft.

Zwangerschapstesten detecteren het hormoon humaan choriongonadotrofine (hCG) (1), dat ongeveer zes dagen na de bevruchting door de eerste cellen van de placenta wordt geproduceerd.

Het hCG-niveau stijgt zeer snel zodra een zwangerschap is vastgesteld, en verdubbelt elke twee tot drie dagen (2). 

Bij niet-zwangere vrouwen is het hCG-niveau lager dan 4IE/L (3). Zodra het niveau stijgt, kan het ongeveer 14 of 15 dagen na de conceptie 30–50 IE/L bereiken, precies wanneer je je menstruatie verwacht.

De meeste commercieel verkrijgbare zwangerschapstesten zijn ontworpen om hCG in de urine vanaf 25IE/L te detecteren.

„Vroege“ zwangerschapstesten zijn minder betrouwbaar.

Er zijn ook veel zwangerschapstesten die hCG al vanaf 10 IE/L in de urine kunnen detecteren. Hoewel ze gevoeliger zijn, zijn ze ook vatbaarder voor vals-positieve resultaten. 

Het is altijd aan te raden om te wachten tot een 25IE/L-test positief is, omdat je van nature licht verhoogde hCG-waarden kunt hebben of een chemische zwangerschap (4) hebt gehad die zich niet verder heeft ontwikkeld.

Wanneer moet ik een zwangerschapstest doen?

Als je een zwangerschapstest met een waarde van 10 IE/L gebruikt, kun je deze twee of drie dagen voor de verwachte menstruatie uitproberen – dus ongeveer 12 dagen na de conceptie – maar wees bereid om hem na een paar dagen met een test van 25 IE/L te „bevestigen“.

Als je een onregelmatige menstruatie hebt, moet je de test minstens 21 dagen na onbeschermde geslachtsgemeenschap doen en een paar dagen later nog een test doen als het resultaat negatief is.

Moet ik ochtendurine gebruiken?

Moderne zwangerschapstesten, vooral de gevoeligere, werken met urine die op elk moment van de dag is opgevangen, zodat je geen ochtendurine hoeft te gebruiken.

Hoe werken zwangerschapstesten?

Alle zwangerschapstesten, of het nu urinetesten of bloedtesten zijn, detecteren het hormoon hCG, dat ongeveer zes dagen na de conceptie snel stijgt.

Als je hCG-niveau in de urine meer dan 25IU/L (of 10IE/L voor „vroege“ testen) bedraagt, geeft de test een positief resultaat aan.

Zwangerschapstesten zijn eenvoudig in gebruik. Bij de meeste testen hoef je alleen maar op het opvanggedeelte van de teststrip te plassen en vervolgens op het resultaat te wachten. Elk merk test verschilt enigszins, dus je moet de gebruiksaanwijzing lezen voordat je je test gebruikt. 

Ik slik de pil – kan ik dan nog een zwangerschapstest gebruiken?

Ja, een zwangerschapstest werkt ook als je de pil slikt, omdat de hormonen in de pil anders werken dan hCG.

Geen enkele anticonceptiemethode is absoluut effectief, daarom is het belangrijk om een zwangerschapstest te doen als je denkt dat je zwanger zou kunnen zijn.

Hoe betrouwbaar zijn zwangerschapstesten voor thuisgebruik?

Thuiszwangerschapstesten zijn zeer betrouwbaar, zolang je de instructies opvolgt. Positieve resultaten zijn vrijwel altijd nauwkeurig, omdat hCG aanwezig moet zijn om gedetecteerd te worden.

Negatieve resultaten zijn minder betrouwbaar, omdat je mogelijk hebt getest voordat het hCG tot een detecteerbaar niveau was gestegen. Als je een negatief resultaat hebt, maar nog steeds denkt dat je zwanger bent, wacht dan een paar dagen en test opnieuw. 

Als je menstruatie, ondanks meerdere negatieve zwangerschapstesten, uitblijft, moet je je huisarts om advies vragen.

Citaten en referenties

(1) National Institutes of Health (NIH). National Library of Medicine. ‘Human Chorionic Gonadotropin.’ 2022. Web. www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK532950

(2) Healthline. ‘Human Chorionic Gonadotropin.’ 2022. Web. my.clevelandclinic.org/health/articles/22489-human-chorionic-gonadotropin

(3) New York Presbyterian. Health Library. ‘International Units per Liter.’ 2023. Web. www.nyp.org/healthlibrary/definitions/international-units-per-liter-iul

(4) WebMD. ‘What is Chemical Pregnancy?’ 2023. Web. www.webmd.com/baby/what-is-chemical-pregnancy